W skrócie

• Wymagane czujniki dobiera się do uprawy i konkretnego modelu.
• Znaczenie mają temperatura, wilgotność i czas trwania warunków sprzyjających chorobie.
• Wyniki pomagają planować lustracje i ochronę, a FarmPortal udostępnia historię ryzyka oraz powiadomienia.
• Pakiety mogą obejmować także wybrane szkodniki, dlatego warto sprawdzić pełną listę monitorowanych zagrożeń.

Co obliczają modele chorobowe roślin?

Modele chorobowe roślin sprawdzają, czy zarejestrowana pogoda odpowiada warunkom sprzyjającym rozwojowi danego zagrożenia. Poszczególne algorytmy korzystają z różnych pomiarów i inaczej przedstawiają wynik. Na ekranie może pojawić się indeks ryzyka, przebieg infekcji albo postęp inkubacji.

Dlatego czytanie wykresu warto zacząć od nazwy modelu. Dwa słupki o tej samej wysokości mogą opisywać inne procesy. Dokumentacja METOS wyjaśnia działanie algorytmów osobno dla poszczególnych upraw i chorób.

Podstawą obliczeń są dane ze stacji. METOS wymienia między innymi temperaturę, wilgotność względną, opad i zwilżenie liścia. Wybrane modele potrzebują również promieniowania słonecznego lub pomiarów gleby. Lista wymaganych czujników jest dostępna w dokumentacji producenta.

NoBlight: przykład z konkretnymi liczbami

NoBlight jest jednym z modeli zarazy ziemniaka opisanych na stronie METOS. Algorytm nalicza punkty sprzyjania rozwojowi choroby na podstawie długości okresów wysokiej wilgotności i średniej temperatury w ich trakcie.

Źródło: METOS, „Disease models – potato”, sekcja „NoBlight Model”.

Przy takim samym czasie wysokiej wilgotności model nalicza więc różne wartości. Liczy się również ciągłość okresu: dokumentacja rozróżnia 18 godzin od trzech oddzielnych okresów po 6 godzin. Sama dobowa średnia wilgotności nie pokazuje tej różnicy.

To przykład działania NoBlight. Jego punktów nie należy odczytywać tak samo jak procentowej skali innego modelu ani przenosić bezpośrednio na dowolny wykres w aplikacji.

Jakie warunki uwzględnia model septoriozy pszenicy?

W dokumentacji METOS dla pszenicy opisano między innymi model Septoria tritici. Producent podaje, że obliczanie infekcji rozpoczyna się po opadzie 0,5 mm. Wskazuje także temperaturę 16–21°C jako zakres optymalny oraz okres zwilżenia liścia lub wysokiej wilgotności trwający co najmniej 14 godzin jako warunki sprzyjające infekcji.

Widać tu, dlaczego sam odczyt „padało” jest zbyt ogólny. Algorytm uwzględnia również to, jak długo utrzymywały się wilgotne warunki i jaka była wtedy temperatura.

METOS przedstawia dla septoriozy serie opisujące nasilenie oraz różne poziomy infekcji. Przy analizie wyniku warto więc sprawdzić pełną nazwę wyświetlanej serii. Podane parametry objaśniają działanie tego modelu; nie stanowią samodzielnego zalecenia wykonania zabiegu.

Źródło: METOS, „Disease models – wheat”, sekcja dotycząca Septoria spp.

Jakich czujników potrzebujesz?

Najpierw wybierz modele, z których chcesz korzystać. Dopiero potem porównaj ich wymagania z wyposażeniem stacji. Poniższe przykłady z oferty FarmPortal dla ziemniaka pokazują, jak różne mogą być potrzebne pomiary.

Źródło: karta produktu „Modele chorobowe dla ziemniaka – ocena ryzyka infekcji” w sklepie FarmPortal.

Masz już stację? Przygotuj jej nazwę i listę czujników. Te informacje pozwolą sprawdzić, które modele można uruchomić na obecnym zestawie, a które wymagają dodatkowych pomiarów.

Jak czytać wyniki modeli chorobowych w FarmPortal?

W zakładce „Modele chorobowe” możesz sprawdzić wyniki dla wybranej uprawy. Obok mapy pola znajduje się tabela z nazwami zagrożeń, wartościami i poziomami ostrzeżeń. Poniżej wykres pokazuje ich zmiany w czasie.

Na pokazanym ekranie zaraza ziemniaka ma wartość 80 i poziom „Alarm”, a alternarioza – 75 i poziom „Ostrzeżenie”. Przy stonce ziemniaczanej widnieje 0 oraz „Brak ostrzeżenia”. Tabela pomaga szybko sprawdzić, które zagrożenia system sygnalizuje dla tej uprawy.

Szara pleśń również ma wartość 80, ale towarzyszy jej komunikat „Ostrzeżenie”. Wynik czytaj więc razem z nazwą zagrożenia i poziomem ostrzeżenia. Liczby odnoszą się do skal poszczególnych modeli, a nie do procentu porażonych roślin.

Wykres pozwala wrócić do wcześniejszych wyników. Możesz porównać je z pogodą, obserwacjami z pola i terminami wykonanych zabiegów.

Zakres monitorowanych zagrożeń i wymagane pomiary znajdziesz w opisie modeli chorobowych dla ziemniaka.

Jak połączyć wynik z obserwacjami z pola?

Alarm jest punktem wyjścia do oceny plantacji. W opisie modeli FarmPortal zaleca łączenie wyników z lustracją, historią pola i lokalną prognozą. Przy interpretacji znaczenie mają także odmiana i faza rozwojowa uprawy.

Sprawdź wcześniejsze zabiegi i ostatnie notatki. Doradcy łatwiej ocenić sytuację, gdy obok wyniku ma datę obserwacji oraz informacje o dotychczasowej ochronie. FarmPortal udostępnia analizę historyczną i narzędzia do dokumentowania decyzji.

W gospodarstwie z wieloma polami wyniki pomagają ustalić kolejność kontroli plantacji. Można zacząć od miejsc, w których system sygnalizuje wzrost zagrożenia, a następnie uzupełnić dokumentację o ustalenia z terenu.

Uruchomienie usługi i jej zastosowania opisano również na stronie produktu „Modele chorobowe dla 1 uprawy”.

Co obejmuje subskrypcja modeli chorobowych?

Subskrypcję dobiera się do uprawy. Przykładowo pakiet modeli dla jabłoni zapewnia 12 miesięcy dostępu do narzędzi monitorujących ryzyko chorób i wybranych szkodników.

W opisie jabłoni uwzględniono między innymi parch jabłoni, zarazę ogniową oraz wybrane szkodniki. Dlatego przed zakupem warto przeczytać listę zagrożeń, zamiast kierować się wyłącznie nazwą uprawy.

METOS wskazuje, że korzystanie z modeli wymaga odpowiedniej stacji i czujników oraz połączenia urządzenia z subskrypcją. Przy doborze zestawu najlepiej zacząć od chorób, które chcesz monitorować, i sprawdzić wymagania każdego algorytmu.

Najczęstsze pytania

Czy zakup modeli obejmuje stację meteorologiczną?

W ofercie modeli dla ziemniaka zakup dotyczy cyfrowej subskrypcji. Stację, czujniki, montaż i konfigurację urządzeń dobiera się osobno.

Czy modele dotyczą wyłącznie chorób?

Niektóre pakiety obejmują również szkodniki. Na pokazanym ekranie obok chorób ziemniaka znajduje się stonka ziemniaczana. Pełną listę monitorowanych zagrożeń można sprawdzić w opisie subskrypcji dla wybranej uprawy.

Czy model sam wybiera środek ochrony roślin?

FarmPortal wyjaśnia, że dostępna baza środków ochrony roślin jest źródłem informacji. Jej obecność nie oznacza automatycznego wyboru preparatu przez model.

Źródła

• METOS: Disease models – potato – opis NoBlight i pozostałych modeli dla ziemniaka.
• METOS: Disease models – wheat – parametry modelu Septoria tritici.
• METOS: „Disease models” – działanie usługi i dobór wymaganych czujników.
• FarmPortal: karty produktów „Modele chorobowe dla ziemniaka – ocena ryzyka infekcji”, „Modele chorobowe dla jabłoni – monitoring chorób” oraz „Modele chorobowe dla 1 uprawy”.