Rolnictwo precyzyjne coraz częściej jest nie tylko sposobem na obniżenie kosztów produkcji, ale także argumentem przy ubieganiu się o wsparcie inwestycyjne. W interwencji I.10.4 „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu” punktowane są m.in. rozwiązania ograniczające zużycie nawozów, środków ochrony roślin, wody oraz wspierające cyfrowe zarządzanie gospodarstwem.
Dla rolników oznacza to jedno: dobrze dobrane oprogramowanie, stacje meteo, sensory, systemy automatycznego prowadzenia i narzędzia do precyzyjnego planowania zabiegów mogą pomóc nie tylko w codziennej pracy, ale również w uzyskaniu dodatkowych punktów we wniosku.
Zgodnie z informacjami ARiMR pomoc w ramach I.10.4 może obejmować m.in. zakup maszyn i urządzeń wykorzystywanych do produkcji rolniczej, elementy infrastruktury technicznej i wyposażenia wpływające bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej, a maksymalna wysokość pomocy wynosi 200 tys. zł. Wsparcie może wynosić do 65% kosztów kwalifikowalnych, a w przypadku grupy rolników nawet do 80% dla zakupu maszyn, urządzeń oraz inwestycji niematerialnych.
Na co można dostać pieniądze w I.10.4?
Kluczowy jest katalog inwestycji wskazany w załączniku do wytycznych. W kontekście oferty FarmPortal szczególnie ważna jest grupa: „Programy komputerowe, aplikacje, urządzenia wspierające i optymalizujące proces podejmowania decyzji produkcyjnych”. W katalogu znajdują się m.in. programy do tworzenia map aplikacyjnych nawożenia i oprysku, programy wspomagające planowanie nawożenia, precyzyjną ochronę roślin i inne prace polowe, komputery pokładowe i oprzyrządowanie do sterowania precyzyjną dawką nawozów, nasion i środków ochrony roślin, systemy mapowania plonu, rolnicze stacje meteo z oprogramowaniem i czujnikami oraz systemy jazdy równoległej i automatycznego prowadzenia ciągnika lub maszyny.
To oznacza, że w praktyce warto patrzeć nie tylko na samą maszynę, ale na cały ekosystem danych: pomiary z pola, mapy aplikacyjne, planowanie zabiegów, dokumentację, sterowanie maszynami i analizę efektów.
Sprzęt i oprogramowanie z FarmPortal, które warto rozważyć
1. FarmPortal – zarządzanie gospodarstwem, mapy VRA i planowanie zabiegów
Podstawą cyfrowego gospodarstwa jest oprogramowanie, które porządkuje dane i zamienia je w decyzje produkcyjne. FarmPortal Basic wspiera zarządzanie gospodarstwem, monitorowanie upraw, planowanie nawożenia, nawadniania i oprysków, a także umożliwia precyzyjne nawożenie VRA wraz z eksportem danych na maszyny. System integruje się m.in. z eWnioskiem ARiMR, Geoportalem, prognozami pogody, nawigacjami, lokalizatorami GPS, stacjami pogodowymi i sensorami.
Z punktu widzenia I.10.4 FarmPortal może być szczególnie istotny przy inwestycjach dotyczących map aplikacyjnych nawożenia i oprysku, planowania nawożenia, precyzyjnej ochrony roślin oraz zarządzania zasobami gospodarstwa. To właśnie rozwiązania cyfrowe są osobnym kryterium punktowym — za ich zastosowanie można uzyskać 2 punkty.
Przykładowy produkt: FarmPortal Basic – zarządzanie gospodarstwem rolnym i uprawami.
2. Automatyczne prowadzenie AgroOSA DUAL i baza RTK
W katalogu inwestycji I.10.4 znajdują się również systemy jazdy równoległej i automatycznego prowadzenia ciągnika lub maszyny. W ofercie FarmPortal takim rozwiązaniem jest AgroOSA DUAL — system automatycznego prowadzenia maszyn zintegrowany z FarmPortal, obejmujący precyzyjny odbiornik GPS, zawór do autosterowania hydrauliką, aplikację oraz bazę RTK. Producent wskazuje, że system pomaga ograniczać zakładki i omijaki, poprawia dokładność przejazdów oraz pozwala przesyłać mapy zmiennego nawożenia z FarmPortal na tablet nawigacji.
Taki zestaw może być dobrym elementem inwestycji w precyzyjne nawożenie, precyzyjny oprysk lub ograniczenie zużycia paliwa i środków produkcji. W zależności od konfiguracji i uzasadnienia operacji może wspierać zarówno kryterium cyfryzacji, jak i kryterium poprawy efektywności wykorzystania nawozów.
Przykładowy produkt: Automatyczny system sterowania pojazdami AgroOSA DUAL.
3. Rolnicze stacje meteo METOS, iMETOS i nMETOS
Katalog I.10.4 wprost wymienia rolnicze stacje meteo wraz z oprogramowaniem i czujnikami pomiarowymi. W sklepie FarmPortal dostępne są m.in. stacje iMETOS oraz nMETOS, przeznaczone do monitorowania mikroklimatu upraw, warunków pogodowych, zwilżenia liści, opadów, temperatury, wilgotności powietrza oraz — w zależności od konfiguracji — parametrów gleby.
Stacje meteo są szczególnie przydatne w gospodarstwach, które chcą planować zabiegi na podstawie lokalnych danych, a nie ogólnej prognozy pogody. Dane z pola mogą wspierać decyzje o terminie oprysku, nawadnianiu, ochronie przed chorobami i ocenie stresu wodnego roślin. W połączeniu z FarmPortal i modelami chorobowymi tworzą praktyczny system wspomagania decyzji.
Przykładowy produkt: iMETOS 3.3 200 – zaawansowana stacja pogodowa dla rolnictwa precyzyjnego.
4. Modele chorobowe dla upraw
Modele chorobowe dostępne w FarmPortal to algorytmy DSS, które na podstawie danych pogodowych i mikroklimatu oceniają ryzyko wystąpienia chorób roślin i wybranych szkodników. Wykorzystują m.in. temperaturę, wilgotność względną, zwilżenie liścia, opad, wiatr, promieniowanie i informacje o rozwoju roślin.
To rozwiązanie dobrze wpisuje się w ideę precyzyjnej ochrony roślin: zabieg wykonujemy wtedy, gdy faktycznie występuje ryzyko, a nie „na wszelki wypadek”. Same modele chorobowe należy traktować przede wszystkim jako cyfrowe wsparcie decyzji. Punkty za ograniczenie lub poprawę efektywności stosowania środków ochrony roślin są natomiast przyznawane w sytuacji, gdy operacja obejmuje odpowiednie maszyny lub urządzenia do chemicznej albo niechemicznej ochrony roślin. ARiMR przewiduje tu 4 punkty dla inwestycji dotyczących chemicznej ochrony roślin oraz 6 punktów dla niechemicznej ochrony roślin.
Przykładowy produkt: Modele chorobowe dla 1 uprawy.
5. Czujniki wilgotności gleby i automatyczne nawadnianie
W ofercie FarmPortal znajdują się również czujniki wilgotności gleby oraz rozwiązania do automatycznego sterowania nawadnianiem. Przykładem są bezprzewodowe sensory IoT mierzące wilgotność gleby, temperaturę i zasolenie podłoża, które pomagają zarządzać nawadnianiem i fertygacją na podstawie realnych danych ze strefy korzeniowej.
Uzupełnieniem może być FARMVALVE, czyli kontroler zaworów do automatycznego nawadniania. System umożliwia zdalne sterowanie zaworami, pracę według harmonogramów oraz wykorzystanie danych środowiskowych w zarządzaniu podlewaniem.
W I.10.4 osobno punktowana jest poprawa gospodarowania wodą — za inwestycję mającą na celu poprawę efektywności retencjonowania lub wykorzystania wody można uzyskać 4 punkty. Dlatego czujniki wilgotności, stacje meteo i sterowanie nawadnianiem warto opisywać jako jeden spójny system: pomiar → decyzja → automatyczne działanie → oszczędność wody. Ostateczną kwalifikowalność konkretnego zestawu zawsze należy potwierdzić z aktualnym regulaminem i wytycznymi ARiMR.
Przykładowe produkty: czujniki wilgotności gleby – 5 szt., 2 poziomy 20 i 40 cm oraz FARMVALVE – kontroler zaworów do automatycznego nawadniania.
6. Monitoring GPS maszyn Tracky CAN i Tracky NoCAN
Monitoring maszyn może być ważnym elementem cyfrowego zarządzania zasobami gospodarstwa. Tracky CAN umożliwia lokalizację GPS maszyn, kontrolę pracy, analizę przejazdów, danych z magistrali CAN, zużycia paliwa, czasu pracy oraz automatyczną rejestrację zabiegów w połączeniu z FarmPortal.
Takie rozwiązanie pomaga udokumentować wykonanie prac, analizować efektywność wykorzystania maszyn i ograniczać puste przejazdy. Przy wniosku o dofinansowanie warto jednak jasno pokazać, że monitoring GPS nie jest tylko „lokalizatorem”, ale elementem systemu zarządzania zasobami gospodarstwa i planowania prac polowych.
Przykładowy produkt: Monitoring GPS maszyn rolniczych Tracky CAN.
Jakie rozwiązania dają dodatkowe punkty?
Najważniejsze kryteria punktowe, które mogą mieć związek z ofertą FarmPortal, to:
| Kryterium I.10.4 | Liczba punktów | Przykładowe rozwiązania z FarmPortal |
|---|---|---|
| Zastosowanie rozwiązań cyfrowych | 2 pkt | FarmPortal, mapy VRA, stacje meteo, modele chorobowe, AgroOSA, monitoring GPS, sensory |
| Poprawa efektywności wykorzystania nawozów | 4 pkt | FarmPortal VRA, mapy aplikacyjne, automatyczne prowadzenie, integracja z maszynami do precyzyjnego nawożenia |
| Zmniejszenie zużycia lub poprawa efektywności stosowania środków ochrony roślin | 4 lub 6 pkt | Modele chorobowe i stacje meteo jako wsparcie decyzji; pełna punktacja zależy od maszyn lub urządzeń do ochrony chemicznej albo niechemicznej |
| Poprawa gospodarowania wodą | 4 pkt | Czujniki wilgotności gleby, stacje meteo, sterowniki i zawory do automatycznego nawadniania |
| Operacja realizowana przez grupę rolników | 6 pkt | Wspólny zakup systemu, urządzeń lub oprogramowania dla kilku gospodarstw |
| Produkcja ogrodnicza | do 6 pkt | Zależnie od powierzchni upraw ogrodniczych i związku inwestycji z tą produkcją |
Minimalna liczba punktów wymagana do przyznania pomocy wynosi 6 punktów, dlatego samo zastosowanie rozwiązania cyfrowego za 2 punkty zwykle nie wystarczy. Najlepsze efekty daje połączenie cyfryzacji z konkretnym celem środowiskowym: nawożenie, ochrona roślin, gospodarowanie wodą albo poprawa pracy gleby.
Przykładowe pakiety do wniosku
Pakiet 1: Precyzyjne nawożenie VRA
Dobrym zestawem może być FarmPortal + mapy aplikacyjne VRA + AgroOSA DUAL + baza RTK + stacja meteo. Taki pakiet pozwala tworzyć mapy zmiennego dawkowania, prowadzić maszynę z wysoką dokładnością i ograniczać nakładki. W uzasadnieniu operacji warto podkreślić ograniczenie nadmiernego zużycia nawozów, lepsze dopasowanie dawki do zasobności gleby i potrzeb roślin oraz dokumentowanie decyzji nawozowych.
Pakiet 2: Precyzyjna ochrona roślin
W uprawach sadowniczych, warzywniczych i polowych warto rozważyć stację meteo + modele chorobowe + FarmPortal. Taki zestaw pomaga planować zabiegi w oparciu o rzeczywiste ryzyko infekcji. Jeżeli inwestycja obejmuje również kwalifikowalne urządzenia lub maszyny do ochrony roślin, można budować argumentację pod punkty za ograniczenie zużycia środków ochrony roślin.
Pakiet 3: Efektywne gospodarowanie wodą
Dla gospodarstw nawadniających uprawy dobrym kierunkiem jest stacja meteo + czujniki wilgotności gleby + FARMVALVE + FarmPortal. Rolnik otrzymuje lokalne dane pogodowe, pomiar wilgotności w strefie korzeniowej i możliwość automatycznego sterowania zaworami. W opisie inwestycji warto pokazać, że celem jest ograniczenie podlewania „na oko”, zmniejszenie strat wody i lepsze dopasowanie nawadniania do potrzeb roślin.
Pakiet 4: Cyfrowe zarządzanie maszynami i pracami polowymi
W gospodarstwach usługowych i większych gospodarstwach rolnych warto połączyć FarmPortal + Tracky CAN lub Tracky NoCAN + nawigację/autoprowadzenie. Taki zestaw ułatwia planowanie prac, rejestrowanie zabiegów, analizę przejazdów i kosztów oraz dokumentowanie wykonanych działań.
Na co uważać przed złożeniem wniosku?
Przed wpisaniem produktu do wniosku trzeba sprawdzić, czy dana inwestycja jest zgodna z aktualnym katalogiem inwestycji, czy ma bezpośredni związek z produkcją rolną w gospodarstwie oraz czy jest racjonalna kosztowo. ARiMR wskazuje też, że operacja nie może zostać rozpoczęta wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, musi być uzasadniona skalą produkcji i mieć planowaną sumę kosztów powyżej 20 tys. zł.
W praktyce do wniosku warto przygotować nie tylko wycenę sprzętu, ale także krótki opis efektu środowiskowego: mniej nawozów, mniej środków ochrony roślin, mniej wody, mniej paliwa, lepsza dokumentacja i większa kontrola nad produkcją.
Podsumowanie
Oferta FarmPortal dobrze wpisuje się w kierunek inwestycji środowiskowo-klimatycznych: łączy oprogramowanie, dane z pola, stacje meteo, sensory, modele chorobowe, automatyczne prowadzenie maszyn, GPS i sterowanie nawadnianiem. Największy potencjał punktowy mają zestawy, które nie są pojedynczym gadżetem, ale kompletnym systemem wspierającym konkretny cel: precyzyjne nawożenie, ograniczenie oprysków, oszczędność wody albo lepsze zarządzanie zasobami gospodarstwa.
Dobrze zaplanowana inwestycja może więc jednocześnie obniżyć koszty produkcji, poprawić jakość decyzji agronomicznych i zwiększyć szanse we wniosku o dofinansowanie.
