Innowacyjność w I.10.7.1 – jakie inwestycje dają 3 punkty?
Innowacyjność w I.10.7.1 to kryterium wyboru operacji, które premiuje wprowadzenie nowych produktów lub procesów, w tym technologii, w skali przedsiębiorstwa. Dla przetwórcy najważniejsze jest więc nie to, jak nowocześnie wygląda lista zakupów, lecz co po realizacji inwestycji zakład będzie robił inaczej niż obecnie.
W skrócie
Stan na : w I.10.7.1 za innowacyjność można otrzymać 3 punkty, jeżeli co najmniej 50% kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych dotyczy inwestycji o charakterze innowacyjnym. Nowość ocenia się w skali przedsiębiorstwa. Dobry opis pokazuje stan obecny, konkretną zmianę produktu, procesu lub technologii oraz koszty bezpośrednio związane z jej wdrożeniem.
- innowacyjność daje 3 punkty;
- co najmniej 50% kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych musi dotyczyć inwestycji o charakterze innowacyjnym;
- ARiMR wyróżnia innowacyjność procesu, produktu i technologii;
- punktem odniesienia jest skala przedsiębiorstwa;
- cyfryzacja wspiera argumentację wtedy, gdy zmienia rzeczywisty przebieg procesu.
Spis treści
Co oznaczają 3 punkty za innowacyjność?
Aktualne kryteria I.10.7.1 przewidują 3 punkty dla operacji, w których co najmniej 50% kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych dotyczy inwestycji o charakterze innowacyjnym, czyli wprowadzenia nowych produktów lub procesów, w tym technologii, w skali przedsiębiorstwa.
Skala przedsiębiorstwa ma tu konkretne znaczenie. Rozwiązanie nie musi być pierwsze w Polsce ani nieznane konkurencji. Liczy się to, czy dany produkt, proces lub technologia są nowe dla przedsiębiorstwa realizującego operację i bezpośrednio wiążą się z przetwórstwem lub sprzedażą objętą wsparciem.
Samo określenie urządzenia lub systemu jako „innowacyjnego” nie wyjaśnia jeszcze, na czym polega zmiana. Jeżeli zakład kupuje nowy układ dozowania, mocniejszy opis pokaże, że dotychczas operator ręcznie wprowadzał parametry na kilku stanowiskach, natomiast po inwestycji receptura będzie przekazywana z systemu nadrzędnego do sterowników, a wykonanie operacji zostanie przypisane do zlecenia produkcyjnego.
Znaczenie ma również próg minimalny całego projektu. Załącznik nr 2 wskazuje, że pomoc przyznaje się operacji, która uzyska co najmniej 5 punktów w kryteriach wyboru. Trzy punkty za innowacyjność są więc częścią punktacji, a nie samodzielnym warunkiem wystarczającym do uzyskania pomocy.
Aktualne dokumenty ARiMR znajdują się na stronie regulaminu naboru I.10.7.1 . W sekcji „Materiały” ARiMR publikuje osobno Załącznik nr 2 „Kryteria wyboru operacji”.
Co może być innowacyjne w zakładzie przetwórczym?
ARiMR rozróżnia innowacyjność procesu, produktu i technologii. Każdy wariant wymaga odniesienia do tego, jak przedsiębiorstwo działa przed rozpoczęciem inwestycji.
Innowacyjność procesu
Dotyczy zmiany stosowanych metod przetwarzania, wytwarzania lub sprzedaży. Źródłem zmiany mogą być urządzenia, organizacja produkcji, wykorzystanie nowej wiedzy albo połączenie kilku elementów.
W praktyce może to oznaczać przejście z ręcznego ustawiania parametrów urządzeń na realizację zlecenia według cyfrowej receptury przesyłanej do linii. Innym przypadkiem będzie automatyczna identyfikacja partii pomiędzy kolejnymi etapami obróbki zamiast nadawania oznaczeń niezależnie na każdym stanowisku.
Innowacyjność produktu
Tutaj zmienia się asortyment przedsiębiorstwa. Nowy produkt powinien znacząco różnić się cechami albo przeznaczeniem od wyrobów wytwarzanych wcześniej.
Dla zakładu przetwórczego taki projekt może oznaczać uruchomienie produktu wymagającego odmiennego procesu technologicznego, innych parametrów obróbki oraz nowego sposobu pakowania. Istotą argumentacji pozostaje produkt i wynikająca z niego zmiana produkcji, a nie samo dodanie kolejnej pozycji do katalogu.
Innowacyjność technologiczna
To wdrożenie rozwiązania z branży zaawansowanych technologii, którego przedsiębiorstwo wcześniej nie wykorzystywało. Przykładem może być system wizyjny klasyfikujący surowiec na podstawie obrazu i automatycznie przekazujący wynik do sterowania dalszym etapem sortowania.
Podobną logikę można zastosować do rozwiązań IoT, automatycznej wymiany danych między maszynami czy analizy parametrów produkcyjnych, jeżeli rzeczywiście wprowadzają w przedsiębiorstwie nową technologię związaną z działalnością objętą projektem.
Kiedy cyfryzacja przetwórstwa jest innowacją?
Cyfryzacja przetwórstwa wspiera kryterium innowacyjności wtedy, gdy zmienia sposób realizacji procesu. Zastąpienie papierowego formularza identycznym formularzem na ekranie jest czymś innym niż automatyzacja przepływu danych pomiędzy produkcją, urządzeniami i systemem zarządzającym.
W rozmowach projektowych z przetwórcami szybko wychodzi jedna rzecz: łatwiej wymienić urządzenia, które mają zostać kupione, niż precyzyjnie nazwać proces, który ma działać inaczej po wdrożeniu. Właśnie od tego drugiego warto zacząć opis innowacyjności.
Przykładem jest znakowanie produktu. Obecnie operator może ręcznie wybierać wzór etykiety i przepisywać numer partii ze zlecenia. Po integracji system produkcyjny przekazuje dane konkretnej partii do etykieciarki, a informacja o użytym oznaczeniu wraca do historii zlecenia.
W tym przypadku zmiana dotyczy sposobu wykonywania i dokumentowania operacji. Urządzenie, integracja oraz oprogramowanie są środkami potrzebnymi do wdrożenia tej zmiany.
Zakres wydatków związanych z IT został szerzej opisany w artykule o finansowaniu cyfryzacji przetwórstwa z I.10.7.1 . Katalog kosztów i kryterium innowacyjności odpowiadają jednak na dwa różne pytania: pierwsze dotyczy możliwości finansowania, drugie punktacji projektu.
Jak opisać innowacyjność we wniosku?
Najbardziej czytelny opis prowadzi od obecnej metody pracy do procesu docelowego. Urządzenia, systemy IT i integracje powinny wynikać z tej zmiany, a nie zastępować jej wyjaśnienie.
Dobrym początkiem jest opis obecnego przebiegu produkcji: gdzie powstaje zlecenie, kto wprowadza parametry, które dane są przepisywane ręcznie, w jakich systemach są przechowywane i czy urządzenia wymieniają informacje między sobą.
Następnie można opisać stan docelowy. Jeżeli plan produkcji wysyła recepturę do linii, urządzenie zapisuje wykonanie operacji, a dane procesu wracają do historii zlecenia bez ponownego wprowadzania ich przez pracownika, różnica między stanem obecnym i przyszłym jest konkretna.
Do tak zdefiniowanej zmiany przypisuje się pozycje kosztowe. Ma to znaczenie ze względu na próg 50%, który odnosi się do kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych dotyczących inwestycji o charakterze innowacyjnym.
Przykładowo przy 1 200 000 zł kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych i 420 000 zł kosztów dotyczących części innowacyjnej udział wynosi 35%. Taki układ nie osiąga wymaganego progu 50%, mimo że sama część technologiczna może być zaawansowana.
Ten prosty rachunek pokazuje, dlaczego kosztorys powinien powstawać równolegle z opisem technicznym. Projekt może wyglądać innowacyjnie w warstwie narracyjnej, a jednocześnie mieć strukturę wydatków, która nie odpowiada kryterium punktowemu.
Jak pokazać zmianę procesu?
Porównanie stanu przed i po inwestycji dobrze oddziela rzeczywistą zmianę od zwykłej wymiany wyposażenia. Nie musi obejmować całego zakładu. Wystarczy skoncentrować się na etapach bezpośrednio związanych z inwestycją.
| Obszar | Przed inwestycją | Po inwestycji | Istota zmiany |
|---|---|---|---|
| Receptury | Parametry wpisywane lokalnie przez operatora | Parametry przekazywane ze zlecenia do sterownika | Cyfrowe przygotowanie procesu |
| Sortowanie | Ocena i klasyfikacja wykonywane ręcznie | System wizyjny przekazuje wynik klasyfikacji do urządzenia | Nowa technologia oceny surowca |
| Znakowanie | Operator wybiera dane produktu i partii | Dane są pobierane automatycznie ze zlecenia | Automatyzacja identyfikacji produktu |
| Raport produkcji | Informacje składane ręcznie z kilku źródeł | Dane urządzeń są przypisane do konkretnego zlecenia | Zmiana sposobu dokumentowania procesu |
Tak przygotowane porównanie dobrze działa również podczas wspólnego ustalania zakresu przez technologa, automatykę, dział IT i doradcę przygotowującego dokumentację do dofinansowania.
Przykład: przebudowa procesu w zakładzie przetwórstwa ziemniaków
Przykład ma charakter ilustracyjny i nie opisuje konkretnego beneficjenta ani wyniku oceny ARiMR.
Zakład przygotowuje partie surowca do sortowania, obróbki i pakowania. Zlecenie produkcyjne powstaje w systemie, ale parametry dla części urządzeń są następnie ustawiane lokalnie przez operatorów. Wyniki sortowania i informacje z linii trafiają do oddzielnych raportów.
Projekt zakłada połączenie planowania z automatyką linii. Informacja o partii i parametrach zlecenia jest przekazywana do wybranych urządzeń, system wizyjny zapisuje wynik klasyfikacji surowca, a po wykonaniu operacji dane wracają do historii partii.
Operator pozostaje odpowiedzialny za nadzór nad produkcją, ale nie przenosi ręcznie identyfikatora partii pomiędzy kolejnymi etapami i nie tworzy końcowego raportu przez zestawianie kilku niezależnych plików.
Argumentacja nie opiera się więc na tym, że kamera, sterownik czy serwer są „nowoczesne”. Zmianą jest sposób sterowania procesem i obiegu informacji, a poszczególne elementy technologiczne mają w nim jasno przypisaną funkcję.
Kiedy integracja urządzeń nie zadziała?
Nie każdą maszynę da się sensownie połączyć z systemem nadrzędnym. W starszych zakładach ograniczeniem bywa nie oprogramowanie, lecz urządzenie, które nie udostępnia wymaganych informacji.
Przykładem jest starsza etykieciarka, która generuje jedynie prosty sygnał 24 V informujący, czy maszyna pracuje. System może odczytać stan urządzenia, ale nie otrzyma numeru partii, nazwy produktu ani numeru użytego wzoru etykiety, jeśli sterownik tych danych nie zapisuje lub ich nie udostępnia.
Oprogramowanie nie uzupełni danych, których urządzenie fizycznie nie generuje. W takim przypadku potrzebna może być dodatkowa warstwa komunikacyjna, modernizacja sterownika, urządzenie pośredniczące albo zmiana założeń integracji.
Drugi problem pojawia się przy urządzeniach, które mają port komunikacyjny, ale korzystają z zamkniętego protokołu producenta. Samo gniazdo Ethernet lub RS-485 nie daje jeszcze dostępu do rejestrów procesu. Integrator może potrzebować dokumentacji protokołu, dodatkowego modułu producenta lub osobnej licencji komunikacyjnej.
Podobne ograniczenie może wystąpić w starszym sterowniku chłodni. Jeżeli urządzenie zapisuje temperaturę wyłącznie we własnej pamięci i pozwala jedynie na ręczny eksport pliku, nie można na tej podstawie zakładać bieżącej wymiany danych z systemem nadrzędnym. Rozwiązaniem może być dodatkowy rejestrator lub wymiana warstwy pomiarowej, ale zmienia to zakres i koszt projektu.
Analiza przedwdrożeniowa powinna zatem obejmować model urządzenia, wersję sterownika, wymagane zmienne, dostępne interfejsy oraz dokumentację sposobu komunikacji. Taki przegląd wykonany przed zamknięciem kosztorysu ogranicza ryzyko wpisania do projektu integracji, której później nie da się wykonać w zakładanym zakresie.
Jak FoodPass wpisuje się w innowacyjny proces?
FoodPass może tworzyć warstwę danych łączącą producentów rolnych, kontraktację, dostawy, partie, dokumentację jakościową i kolejne etapy pracy z surowcem. Przy ocenie innowacyjności ważniejsza od samej nazwy systemu jest funkcja, którą pełni on w przebudowanym procesie.
W jednym zakładzie będzie to powiązanie danych dostawcy z konkretną partią. W innym system może wymieniać informacje z ERP lub MES, dostarczać dane potrzebne do znakowania albo odbierać parametry procesu z urządzeń, które udostępniają odpowiedni interfejs.
Takie podejście różni się od wdrożenia kolejnego niezależnego programu. Celem jest przepływ informacji odpowiadający fizycznemu przepływowi surowca i produktu przez zakład.
Zakres rozwiązania dla przetwórców znajduje się na stronie FoodPass dla przetwórców i dystrybutorów produktów rolnych .
Schemat wdrożenia może wyglądać następująco: ERP tworzy zlecenie, FoodPass wiąże je z dostawcą i partią surowca, urządzenie produkcyjne otrzymuje potrzebne informacje, a wynik procesu wraca do historii partii. Konkretna architektura zależy od maszyn i systemów działających w danym przedsiębiorstwie.
Jak mierzyć efekt zmiany?
Mierniki są dodatkiem do opisu innowacyjności. Wystarczą parametry bezpośrednio związane ze zmienionym procesem, np. udział zleceń przekazywanych do urządzeń bez ręcznego przepisywania danych w %, liczba ręcznych korekt w miesiącu albo czas potrzebny do odtworzenia historii partii w minutach.
Nie ma potrzeby budowania osobnego zestawu KPI tylko po to, aby projekt wyglądał bardziej cyfrowo. Miernik powinien odpowiadać na konkretny problem operacyjny i korzystać z danych, które po wdrożeniu rzeczywiście będą dostępne.
Jakie warunki obowiązują w naborze I.10.7.1 w 2026 r.?
Według informacji ARiMR aktualnych na nabór I.10.7.1 trwa od do . Wnioski są składane za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR.
Strona ARiMR z regulaminem jest obecnie oznaczona jako „aktualizacja 25.08.2026 r.”. W sekcji „Materiały” znajduje się Załącznik nr 2 „Kryteria wyboru operacji”, w którym wskazano 3 punkty za innowacyjność, próg co najmniej 50% kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych oraz minimum 5 punktów wymaganych dla operacji.
Oficjalny komunikat o trwającym naborze znajduje się na stronie ARiMR dotyczącej interwencji I.10.7.1 .
Jeżeli tekst jest czytany po dacie publikacji, przed wysłaniem wniosku należy ponownie sprawdzić wersję regulaminu i załączników obowiązującą dla tego naboru.
FAQ
Czy nowa maszyna lub system IT wystarczą do uzyskania 3 punktów i czy rozwiązanie musi być nowe na rynku?
Sam zakup nie przesądza o punktacji, a kryterium nie wymaga, aby technologia była nowa dla całego polskiego rynku. Punktem odniesienia jest przedsiębiorstwo. Urządzenie, system IT lub automatyka powinny uczestniczyć w zmianie produktu, procesu albo technologii w skali przedsiębiorstwa, a opis musi pokazać, czego firma wcześniej nie stosowała i jak zmieni się sposób prowadzenia działalności.
Co oznacza próg 50% i jak sprawdzić, czy opis innowacyjności jest konkretny?
Co najmniej 50% kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych musi dotyczyć inwestycji o charakterze innowacyjnym. Przykładowo 420 000 zł przy całkowitych kwalifikowalnych kosztach inwestycyjnych wynoszących 1 200 000 zł daje 35%, więc próg nie jest osiągnięty. Sam opis warto sprawdzić drugim testem: zestawić sposób działania procesu przed inwestycją i po niej. Jeżeli różnica pozostaje czytelna po usunięciu słów „nowoczesny”, „innowacyjny” i nazw producentów, argumentacja jest znacznie bardziej konkretna.
Czy każdą maszynę można zintegrować z FoodPass lub innym systemem?
Możliwość integracji zależy od konkretnego urządzenia, jego sterownika oraz dostępnych interfejsów. Port Ethernet, RS-485 czy obecność PLC nie gwarantują jeszcze dostępu do danych procesu. Przed zaplanowaniem integracji trzeba ustalić, jakie zmienne urządzenie zapisuje, czy je udostępnia oraz czy producent zapewnia dokumentację protokołu. Przy starszych maszynach zakres projektu może wymagać dodatkowej automatyki lub modernizacji sterowania.
Słownik pojęć
- Innowacyjność procesu
- Zmiana stosowanych przez przedsiębiorstwo metod przetwarzania, wytwarzania lub sprzedaży. Może dotyczyć urządzeń, organizacji produkcji albo wykorzystania nowej wiedzy.
- Innowacyjność produktu
- Wprowadzenie produktu znacząco różniącego się cechami lub przeznaczeniem od asortymentu dotychczas wytwarzanego przez przedsiębiorstwo.
- Innowacyjność technologiczna
- Wdrożenie rozwiązania z branży zaawansowanych technologii, którego przedsiębiorstwo wcześniej nie wykorzystywało.
- PLC
- Programowalny sterownik logiczny wykorzystywany do sterowania maszyną albo procesem. Może być jednym ze źródeł danych dla systemu nadrzędnego, jeżeli jego konfiguracja i interfejs komunikacyjny na to pozwalają.
- Traceability
- Identyfikowalność surowca, partii lub produktu pozwalająca odtworzyć jego pochodzenie oraz historię kolejnych operacji.
- IoT
- Internet Rzeczy, czyli urządzenia i sensory, które wymieniają dane cyfrowo z innymi elementami systemu.
Podsumowanie
W I.10.7.1 innowacyjność nie wynika z liczby technologii wymienionych w projekcie. Aktualne kryteria przewidują 3 punkty, gdy co najmniej 50% kwalifikowalnych kosztów inwestycyjnych dotyczy wprowadzenia nowych produktów lub procesów, w tym technologii, w skali przedsiębiorstwa.
W przypadku cyfryzacji punktem wyjścia powinien być rzeczywisty proces: sposób sterowania produkcją, przepływu danych, identyfikacji partii i współpracy pomiędzy systemami. Dopiero później można określić, które maszyny, sensory, sterowniki, integracje i aplikacje są potrzebne do osiągnięcia stanu docelowego.
Równie ważna jest weryfikacja ograniczeń technicznych i struktury kosztów. Zamknięty protokół maszyny, brak wymaganych danych albo zbyt mały udział kosztów związanych z innowacyjną częścią inwestycji mogą osłabić projekt mimo zastosowania zaawansowanych technologii.
Najpierw proces, potem technologia i kosztorys. Taka kolejność ułatwia pokazanie, co w przedsiębiorstwie rzeczywiście będzie nowe.
